Notice

"Never GIVE UP on promoting inclusive and equitable quality education for all in Nepal.. ।”

Wednesday, October 14, 2026

The Need for Radical Transformation in School Education in Nepal

The Government of Nepal is currently at a critical stage of revising the school-level curriculum, amending education-related laws and regulations, and developing a comprehensive plan for the school education sector. Although significant progress has been made in access to and participation in school education over the past decades, the quality of education, student learning outcomes, teachers’ professional capacity, educational governance, and systemic management remain major challenges.

Nepal has experienced significant political changes at different times. Each political transformation has created opportunities to reform the education sector, but the expected changes have not been fully realized. Once again, an important opportunity has emerged to reform Nepal’s school education system, and it is essential to make the most of it. In this context, this article presents several ideas for improving school education in Nepal.

विद्यालय शिक्षामा आमुल परिवर्तनको खाँचो

 नेपाल सरकार यतिबेला विद्यालय तहको पाठ्यक्रम परिमार्जन, शिक्षा सम्बन्धी कानुन र नियमावली संशोधन  तथा विद्यालय तहको समग्र योजना निर्माणको महत्वपूर्ण चरणमा रहेको छ । पछिल्ला दशकहरूमा विद्यालय शिक्षामा पहुँच र सहभागिताका क्षेत्रमा उल्लेखनीय प्रगति भए पनि शिक्षाको गुणस्तर, विद्यार्थीको सिकाइ उपलब्धि, शिक्षकको व्यावसायिक क्षमता, शैक्षिक सुशासन तथा प्रणालीगत व्यवस्थापन अझै पनि प्रमुख चुनौतीका रूपमा रहेका छन् । नेपालमा विभिन्न समयमा महत्वपूर्ण राजनीतिक परिवर्तनहरू भए । ती प्रत्येक परिवर्तनसँगै शिक्षा क्षेत्रलाई पनि रूपान्तरण गर्ने अवसरहरू प्राप्त भए तर अपेक्षा गरिएअनुसार परिवर्तन गर्न नसकेको देखिन्छ । अहिले फेरि नेपालको विद्यालय शिक्षा सुधारका लागि एउटा महत्वपूर्ण अवसर हाम्रो सामुन्ने आएको छ र यसलाई सदुपयोग गर्नु आवश्यक छ । यही सन्दर्भमा यस लेख मार्फत नेपालको विद्यालय शिक्षा सुधारका लागि केही विचारहरू प्रस्तुत गरिएको छ ।  

नेपालमा शिक्षक उत्पादन गर्ने विश्वविद्यालयस्तरका शिक्षक शिक्षा तथा तयारी कार्यक्रममै आमूल परिवर्तन आवश्यक छ । हालका कार्यक्रमहरूमा सैद्धान्तिक पक्षलाई बढी प्राथमिकता दिइएको देखिन्छ, जबकि शिक्षण आफैँमा व्यावहारिक तथा प्राविधिक सीपमा आधारित पेशा हो । शिक्षकको शिक्षण सीप विकासका लागि सीमित संख्यामा पाठ शिक्षण गर्ने अभ्यास मात्र पर्याप्त हुँदैन । त्यसैले विश्वविद्यालयका शिक्षक शिक्षा कार्यक्रममा कम्तीमा एक सेमेस्टर वा एक वर्ष विद्यालयमा आधारित शिक्षण अभ्यास अनिवार्य गर्ने व्यवस्था आवश्यक छ । साथै, शिक्षक तालिम सहजीकरण, विद्यार्थी मूल्याङ्कन, पाठ्यक्रम विकास, कक्षा व्यवस्थापन, शैक्षिक योजना निर्माण, समावेशी शिक्षण तथा अभिभावक–समुदायसँगको सहकार्यजस्ता विषयमा पनि विद्यार्थीलाई वास्तविक अभ्यासको अवसर दिनुपर्छ ।  यसले शिक्षक बन्ने विद्यार्थीलाई प्रारम्भिक व्यावसायिक अनुभव प्रदान गर्नुका साथै विद्यालयमा देखिएको शिक्षक अभावलाई समेत केही हदसम्म सम्बोधन गर्न सहयोग पुर्‍याउन सक्छ ।

USA Visit 2026: A Journey of Learning and Professional Exchange